Geçersiz (haricen)düzenlenen gayrimenkul satış ve satış vaadi sözleşmeleri içeriğinde yer alan cezai şart/kapora taraflarca talep edilemez.

T.C. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

Esas: 2025/1032
Karar:2025/4383
K.T.:29.09.2025

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/198 E., 2024/200 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ortaca 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/275 E., 2024/31 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 07.03.2023 tarihli harici taşınmaz satış sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşmeye göre davalının Muğla İli … İlçesi … Mahallesi … Mevkii 3743 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazı 330.000 GBP bedel ile 05.05.2023 tarihine kadar müvekkiline satmayı taahhüt ettiğini, sözleşmede müvekkilinin satıcıya kapora bedeli olarak 30.000 GBP ödeyeceğinin, satıcının taşınmazı satmaktan cayması durumunda da depozito/kapora bedeli kadar cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin anılan sözleşme uyarınca 08.03.2023 tarihinde 30.000 GBP kapora bedelini banka aracılığıyla davalının hesabına gönderdiğini, ancak davalının sözleşmeye konu taşınmazın devir işlemlerini gerçekleştirmediğini, davalıya gönderilen … Noterliğinin 05.05.2023 tarihli ve … yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde tapu devrinin gerçekleşmemesi halinde 30.000 GBP depozito bedeli ile 30.000 GBP cezai şartın faiz ve fer’ileri ile birlikte tahsili için yasal yollara başvuracağınının bildirdiğini, aradan geçen zamanda davalı tarafından tapu devir işlemleri için herhangi bir başvuru yapılmadığını ileri sürerek; 30.000 GBP kapora bedeli ile kapora miktarı kadar olan 30.000 GBP cezai şartın ihtarname tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesinde belirtilen devlet bankalarının GBP para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının kalan satış bedelinin kendisine ödememesi ve ödeme yönünde ciddi adımlar atmaması nedeniyle satım işleminin gerçekleşmediğini, davacı tarafından müvekkiline gönderilen … Noterliğinin 05.05.2023 tarihli ihtarnamesinin müvekkiline tebliğ edilmediğini, cezai şarta ilişkin alacak iddiasının hukuken talep edilebilir bir alacak olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kapora bedelinin dava devam ederken davalı tarafından ödendiği anlaşıldığından bu kısım yönünden davanın konusuz kaldığı, davacının talep sonucunda açıkça faiz talebinde bulunduğu, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmediği, bu nedenle dava tarihinden önce davalının temerrüde düşürülmediği, alınan bilirkişi raporunda tespit edilen dava tarihi ile ödeme tarihi arasında işleyen faiz yönünden davacının talebinin yerinde olduğu, resmi şekilde düzenlememesi nedeniyle kesin hükümsüz olan sözleşmeye dayanarak cezai şart talebinde bulunulamayacağı gerekçesiyle; kapora bedelinin iadesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 117,25 GBP işlemiş faizin davalıdan tahsiline, cezai koşul isteminin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Mahkemece verilen kararda müvekkili lehine hükmedilen vekalet ücretinin eksik hesaplandığını, 30.000 GBP tutarındaki cezai koşul isteminin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili; müvekkili aleyhine faize hükmedilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafından gönderilen temerrüt ihtarnamesinin müvekkiline tebliğ edilemediğini, müvekkilinin davacının İBAN bilgilerini bilmemesi nedeniyle kapora iadesini yapamadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, geçersiz gayrimenkul satım sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan kapora bedelinin iadesi ile cezai şart istemine ilişkindir.

Temyiz olunan karardaki gerekçeye, davacının harici satış sözleşmesi uyarınca ödediği kapora bedelinin, dava tarihi ile ödeme tarihi arasında işleyen faizinin hüküm altına alınmasının yerinde olmasına, geçersiz sözleşmeye bağlı cezai şart talep edilemeyeceğine, hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretlerinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.